Aktualnie

Zobacz mapę satelitarną Zabiela

Zobacz mapę Zabiela

Zdjęcia z Zabiela

Historia wsi Zabiele

- Zabiele zostało założone przez księcia mazowieckiego Janusza I w 1413r. za panowania Władysława II Jagiełły.
W XV w. jest to wieś chłopów książęcych założona wzdłuż drogi z Łomży na północ do Prus i wzdłuż granicy z Zakonem Krzyżackim.
Zabiele rozbudowało się z części wsi Stara Wieś, gdzie kiedyś, u samych początków wsi znajdowała się osada Zabiele. Według legendy nazwa wsi Zabiele wywodzi się stąd, że przez wieś przebiega niewielki rów a kiedyś strumyk przy którym kobiety zabielały tkaniny które potem suszyły na słońcu.
- W 1434r. ze wsi Zabiele wzięto 14 włók ziemi pod miasto Kolno.
- 28 sierpnia 1413r. wójtem w Zabielu został Jakusz, wójt w Borkowie, który sprzedał w tym samym dniu swoje wójtostwo w Borkowie braciom Mikołajowi, Wojciechowi i Pawłowi.
- Wójtem w Zabielu był Stanisław, po którego śmierci wójtem został brat jego żony, Dobiesław. Dobiesław miał zapłacić 18 kop gr. za dwa łany wójtostwa w Zabielu siostrzenicy swojej Małgorzacie, córce nieżyjącego Stanisława, a żonie Mikołaja, mieszczanina z Kolna. Układ dochodzi do skutku za pomocą arbitrów. Dobiesław jednak nie wykonał układu pomimo kilkakrotnych skarg Mikołaja i Małgorzaty tak, że już w roku następnym Mikołaj Mychno, mieszczanin kolneński został ,,wwiązany'' w wójtostwo zabielskie przez woźnego ziemskiego w Kolnie.
- Książę Janusz III w 1525r. wydzierżawił starostwo kolneńskie szlachcicowi Józefowi z Jeziorka za 500 kop gr. wraz z miastem Kolno i wsiami Zabiele, Łabna, Czerwone i wszystkimi młynami.
- W 1526r. po bezpotomnej śmierci ostatnich książąt mazowieckich: Janusza i Stanisława, Mazowsze włączono do Korony. Książęta mazowieccy byli lennikami króla, jednak cała ziemia i jej bogactwa były własnością panującego księcia. Dobra, które po włączeniu Mazowsza do Korony nie zostały rozdysponowane wcześniej przez kolejnych książąt, stanowiły po 1526r. dobra królewskie (królewszczyzny). Taka sama zmiana właściciela dotyczyła wsi książęcych zasiedlonych chłopami. Odtąd Zabiele było wsią królewską.
- W 1531r. Zabiele było w powiecie kolneńskim.
- Król swoim dekretem z 1541r. roztrzygnął między Wojciechem Zabielskim, a Mikołajem Mindo sprawę wójtostwa w Kolnie. W 1546r. część wójtostwa została nadana Wojciechowi Skrodzkiemu z Rudy, a druga część była w ręku Wojciecha Zabielskiego z Zabiela. Jednakże Wojciech Zabielski w rok później zrezygnował z tego wójtostwa na rzecz swoich krewnych, także Zabielskich.
- W 1556r. Hieronim Modliszewski po uzyskaniu zgody od króla wykupił wójtostwo we wsi Łabna i we wsi Zabiele, biorąc je w dożywotne posiadanie.
- W 1673r. po potopie szwedzkim wieś Zabiele zasiadała na 53 włókach posiadała zasianych 2,5 włóki.
- W latach 90-tych XVIII wieś Zabiele było we władaniu księcia Antoniego Sułkowskiego
- W 1795r. po ostatnim rozbiorze Polski Zabiele znalazło się w zaborze pruskim, od 1807r. w Księstwie Warszawskim, a od 1815r. w Królestwie Polskim.
- 30 marca 1864r. w Zabielu, na własnym podwórzu rosjanie powiesili 30-letniego Stanisława Klamę, włościanina, za udział w wykonaniu wyroku na zdrajcy Józefie Piwowarskim 8 listopada 1863r. po upadku powstania styczniowego.
- W nieznanym okresie (ok.1864r.) powieszono Aleksandra Kamińskiego z Zabiela.
- 27 stycznia 1905r. w Zabielu zniszczono tablice rządowe z godłem carskim i napisami w języku rosyjskim oraz wybito szyby w szkole początkowej.
- We wrześniu 1905r. w Zabielu chłopi wystąpili gromadnie przeciwko szkole carskiej oraz żądali nauczania w języku polskim.
- W 1943r. dowódcą placówki AK w Zabielu był por. rez. Sielawa Czynności techniczne związane z wydawaniem ,,Echa bałtyckiego'' prowadzone były w domu Józefa Odachowskiego i Czesława Kulągowskiego w Kolnie, a później w domu Stanisława Białego w Zabielu.
- Nauczyciele tajnego nauczana w Zabielu: Józefa Bazydło, Leokadia Ludwika Jakubowska (posłanka na sejm w latach 1960-64), Janina Kacprzak, Halina Komorowska, Florentyna Rainko i Józefa Samul. Tajne nauczanie rozpoczęto jesienią 1941r.
- Nowa władza przyniesiona przez Armię Czerwoną, starając się o poparcie wśród polskiej ludności, rozpoczęła od internowanania i wywożenia do Rosji bardziej aktywnych członków Armii Krajowej na terenie Białostocczyzny. Rozpoczęto aresztowania i wywózki niewielkich grup polskich już we wrześniu 1944r. W jednym z transportów z jesieni 1944r. wśród licznych zesłańców spod Łomży był też Jan Choromański z Zabiela.
- Do 1972r. przebiegała przez Zabiele linia kolei wąskotorowej Kolno-Myszyniec, zbudowana jeszcze przez Niemców w 1915r.
- W skład radnych na pierwszej sesji Rady Gminy i Miasta w Kolnie w dniu 5 czerwca 1990r. z Zabiela wchodził Śliwka Lech.
Jeszcze w latach 90. XX wieku wieś liczyła 842 mieszkańców. Migracja ekonomiczna spowodowała zmniejszenie liczby mieszkańców. Wieś dzieli się na kilka części: centralnie położone Zabiele przy szosie i Stara Wieś oraz peryferyjne Dreski, Zakaleń, Przymiarki, Zarośle, Połosiecz. We wsi znajdują się dwa sklepy, zakład cukierniczy, Ochotnicza Straż Pożarna w Zabielu, biblioteka publiczna, Zespół Szkół Samorządowych w Zabielu, kościół rzymskokatolicki pw św. Jana Ewangelisty w Zabielu.

Żołnierze Polski Walczącej w latach 1939-1947 z Zabiela:

Przy tworzeniu korzystałem z książki Czesława Brodzickiego ,,Kolno na Mazowszu''

Lp.	Nazwisko i imię	Data ur.	O osobie
1.	Bajno Franciszek, s. Bolesława	29.01.1941r.	ps.,,Mały'' w konspiracji od 1939r. SZP-ZWZ-AK, żołnierz 8 komp. 3 bat.
2.	Banach Henryk, s. Bronisława	15.05.1924r.	ps.,,Ryba'', w AK od maja 1944r., później AKO, WiN
3.	Bazydło Antoni, s.Feliksa	16.06.1918r.	ps.,,Lew'' w AK od 1944r., później AKO, WiN, d-ca plutonu 17 komp. 2 bat.
4.	Chiliński Edward, s. Telesfora	20.03.1924r.	ps.,,Kruk'', w AK od 1942r.
5.	Długozima Antoni, s. Władysława	2.02.1909r.	ps.,,Łabędź'', podoficer zawodowy, od marca 1944r., instruktor SPRP, k-dt placówki nr.12 obwodu, ppor.
6.	Gugnacka Czesława, c. Adama	25.07.1920r.	ps.,,Stokrotka'', w konsp. 1941r., później AK 1942r., sanitariuszka
7.	Gugnacki Józef, s. Stanisława	12.03.1915r.	w konsp. od 1939r. z-ca d-cy 8 komp.
8.	Korzep Władysław, s. Józefa	9.01.1912r.	ps.,,Kłos'' ukończył szkołę podoficerską, kapral
9.	Kowalewski Bronisław, s. Waldemara	21.10.1902r.	ps,,Kora'' konsp. 1940r., AK 1942r., oficer śledczy żandarmerii okręgu i obwodu AK Łomża, d-ca patrolu egzekucyjnego
10.	Kuliś Czesław, s. Franciszka	20.02.1920r.	ps,,Jastrząb'' AK 1943r.
11.	Malinowski Leopold, s. Jana	14.08.1895r.	AK 1943r.
12.	Miłosek Stanisław, s. Bronisława	27.01.1909r.	ps.,,Dąb'', konsp. 1939r.
13.	Miłosek Stanisław, s. Pawła	2.02.1901r.	ps.,,Kościuszko'' ZWZ 1941r., aresztowany 21.01.1952r., WSR 8 lat więzienia
14.	Modzelewski Antoni, s. Stanisława	15.03.1920r.	ps.,,Dzik''
15.	Najda Stanisław, s.Antoniego	23.07.1921r.	ps.,,Piotr Skarga'' AK 1943r.
16.	Piekarski Franciszek, s. Władysława	24.11.1908r.	ps.,,Wilk''
17.	Podeszwik Józef, s. Stanisława	30.05.1923r.	ps.,,Klon'', konsp. 1940r., d-ca drużyny
18.	Podeszwik Kazimierz, s. Albina	14.02.1914r.	ZWZ 1940r.
19.	Podeszwik Władysław, s. Albina	20.10.1909r.	ps.,,Lis''
20.	Rainko Antoni, s. Antoniego	18.12.1911r.	-
21.	Rainko Czesław, s. Antoniego	9.09.1908r.	ps.,,Rydwan'' AK 1943r.
22.	Rainko Stanisław, s. Antoniego	20.10.1916r.	ps.,,Kołczan''
23.	Ruchała Józef, s. Antoniego	20.03.1913r.	ps.,,Niedźwiedź''
24.	Sekściński Henryk, s. Franciszka	11.11.1924r.	szeregowy
25.	Wielbut Bronisław, s. Franciszka	kwiecień 1904r.	ps.,,Dąb'', AK 1942r., podoficer zaopatrzeniowy 17 komp. sierżant
26.	Zawalich Antoni, s. Bronisława	15.07.1925r.	ps.,,Zachodni'' konsp. 1941r.
27.	Zawalich Bronisław, s. Franciszka	12.10.1897r.	ps.,,Wysocki''

Z Zabiela i okolic

Komisja Ekspertów programu,,Równać Szanse 2007'' przyznała Gminnej Bibliotece Publicznej w Kolnie z siedzibą w Czerwonem dotację na realizację projektu Zabiele w sieci - zachowanie dziedzictwa kulturowego wsi w ramach programu,,Równać Szanse 2007 - Regionalny Konkurs Grantow'', w kwocie 7000,00 zł.

Uczestnikami programu będzie młodzież z terenów wiejskich, w wieku od 13 do 19 lat, grupa licząca 12 osób. Zadaniem młodzieży będzie dotarcie do informacji na temat historii Zabiela z wykorzystaniem biblioteki publicznej, internetu, wiedzy mieszkańców wsi. Dzięki projektowi młodzież nauczy się jak założyć stronę internetową , jak pożytecznie spędzić wolny czas oraz jak rozwijać swoje zainteresowania. Młodzież nabędzie wiedzę na temat najważniejszych symboli dziedzictwa kulturowego wsi Zabiele i najbliższych okolic.

Dotacja zostanie przeznaczona na opłacenie honorarium dla informatyka, na zakup 1 komputera, zakup stojaków do wystaw, wykonanie odbitek fotograficznych, opłacenie rocznego abonamentu serwera, przygotowanie reklamy. Realizacja projektu rozpocznie się od 1 stycznia 2008 r. do 30 czerwca 2008 r. , odpowiedzialni za projekt będą bibliotekarze, wolontariusze, nauczyciele gimnazjum i rodzice.